Oude! Weblog van Henk Medema

november 19, 2013

Een e-community: on-line, of tevens off-line?

Filed under: Uncategorized — henkmedema @ 9:10 pm

On-line e-community, of ook off-line? In de beide eerdere blogs zijn een aantal algemene theologische punten besproken. Nu mag het echt spannend worden, concreet: hoe zou ‘zoiets’ online kunnen werken? Of kan dat helemaal niet, en is er misschien per definitie een aanzienlijke mate van off-line realiteit bij nodig?

We vergeten niet dat deze ‘gemeenschap’ het karakter zal moeten dragen van de gemeenschap tussen de drie goddelijke Personen, de Drie-eenheid. Ik grijp weer terug op Graham Hill, en neem, met geringe aanpassing, een viertal aspecten van hem over die volgens hem essentieel zijn voor de gemeenschap, en die volgens mij ook van wezenlijk belang zijn in een virtuele community. Die formuleer ik nu in mijn eigen woorden:

(1) het authentiek persoon-zijn van de deelnemers (zoals ook Vader, Zoon en Geest ECHT personen zijn): je mag je niet in abstracte theologische debatten verschuilen, maar de community moet als het ware deze openheid en eerlijkheid en authenticiteit afdwingen: echt zijn, jezelf zijn.

(2) een echte community, gevormd door de deelnemers, waarin de koinonia, de gemeenschap een reflectie is van de innerlijke gemeenschap van de drie-enige God; de centrale drijvende kracht moet relationeel zijn, niet gevormd worden door het individualisme en het vrijwilligerschap van veel evangelische kringen, maar ook niet door het institutionalisme van de gevestigde kerken.

(3) een zich constant vernieuwende theologie, geconcentreerd op Christus en zijn verlossingwerk als het centrum van de Godsopenbaring, stevig verankerd in de zoektocht naar de waarachtige God.

(4) tenslotte een gerichtheid op de wereld, waarbij de gemeenschap de belichaming is van Gods eigen zending, zoals de Vader de Zoon zendt en de Vader en de Zoon de Geest zenden.

 

Hoe zou zo’n community er dan uitzien? De gedachtenvorming is nog nauwelijks begonnen, maar ik waag een aantal suggesties:

ad 1 (persoonlijke authenticiteit): het vormen van netwerken van social media, misschien op Facebook en Twitter, maar ook op andere, meer op e-community toegesneden vormen waarin digitaal verkeer in openheid én veiligheid kan plaatsvinden.

ad 2 (echte community): interactiviteit met een zich voortdurend vermenigvuldigend karakter, waarin persoonlijke chatting zich vermeerdert door alle charismata. Want als iemand digitaal in contact komt met een ander, is hij of zij dezelfde als irl, in het echte leven. De gaven van de Geest zullen ook dan in hem kunnen werken – en interessant is het of dat ánders gaat, dan wel op dezelfde manier

ad 3 (theologie) met name blogspots en websites kunnen zich lenen voor een open theologische discussie. Het zal mooi zijn als het niet alleen een rationele discussie is, maar ook een uitwisseling in aanbidding en lofprijzing – want wij weten allemaal uit de praktijk hoe het naderen tot God als priesters ons de meest intieme kennis van Hem verschaft.

ad 4 (gerichtheid op zending en wereld): dat zal niet een theoretische belijdenis moeten zijn, maar de digitale communicatie zal moeten uitmonden in activiteiten, en daartoe oproepen: sociale actie, politieke standpunten, hulpverlening, pastoraat voor mensen die daaraan behoefte hebben, enzovoorts.


Ben heel benieuwd naar de respons op deze blogs – terwijl ik intussen een volgende blog voorbereid, waarin ik jullie antwoorden mee zal kunnen verwerken.

Advertenties

2 reacties »

  1. Hoi Henk,
    Je benoemt in deze blog goede elementen die belangrijk zijn in het denken over hoe een e-community eruit zou moeten zien. Ik neem hierin de ook de twee voorgande blogs mee en dan valt het me op dat er nergens helder wordt wat een kerk tot kerk maakt. Je schrijft wat over de structuur van een kerk en over wie het centrum van de kerk moet zijn, het gaat over simple church, wat blijkbaar de voorkeur heeft boven een ingewikkelder soort kerk, en je spreekt over de kerk als trinitarische kerk (niet onbelangrijk, overigens) maar wat de minimumvereisten zijn voor een kerk en hoe je dat dan online vormgeeft: je geeft er volgens mij nergens antwoord op. Misschien dat ik kan proberen om er iets over te zeggen:
    Ik lees naast theologie en filosofie ook graag eens (godsdienst)sociologische boeken. In die boeken kom je, als het over religie gaat, vaak grofweg het onderscheid tegen tussen overtuiging, ritueel en gemeenschap. Soms kom je varianten daarop tegen, soms andere benamingen, maar die drie elementen (ethiek, eventueel een vierde element, past ergens zowel bij overtuiging als bij gemeenschap) komen veelvuldig terug. De Eucharistie, of in onze kringen: Heilig Avondmaal, is een prachtig voorbeeld waarin al deze elementen naar voren komen. Ik meen overigens dat dit het centrale ritueel is binnen de kerk.
    Hoe zijn deze drie elementen in de kerk praktisch om te zetten? Je noemt in je vorige blog al wat voorbeelden:

    De hele gemeente brengt de kerk tot uitdrukking. Alle leden kennen en belijden Christus, ze houden vast aan de Schrift en aan het geloof van de kerk der eeuwen (in een constante bereidheid om nieuwe aspecten te leren), ze zijn samen actief in doop en avondmaal, ze treden naar buiten met bewuste zendingsdrang en sociale liefde.

    Gemeenschap: De gemeente is een eenheid, de leden herkennen zich en plaatsen zich in de eeuwenoude traditie, hebben onderlinge liefde en treden gezamenlijk naar buiten met dezelfde liefde. Wanneer een lid lijdt, lijden alle leden mee, er is een onderlinge verbondenheid die verder gaat dan een relatie van gezamenlijk nut.
    Overtuiging: De leden delen dezelfde overtuiging, zij kennen en belijden Christus en uiten deze overtuiging niet slechts naar elkaar, maar naar een ieder die geïnteresseerd is.
    Ritueel: De leden ervaren de gemeenschap met elkaar en met God/Christus en Heilige Geest als zij samen de rituelen Heilig Avondmaal en doop voltrekken. Natuurlijk zijn er ook andere rituelen, zoals gebed, maar ook bijvoorbeeld belijdenis. Heilig Avondmaal noem ik apart omdat dit volgens mij het meest centrale ritueel in het christendom is en doop is afwijkend omdat het een overgangsritueel is, niet voor niets is in de meeste kerken doop in dat kerkgenootschap (RKK, OOK) verplicht voor deelname aan het Avondmaal.

    De vraag is: Zijn deze drie elementen allemaal noodzakelijk voor een online community? Ik denk het wel. In jouw opsomming onder ‘Hoe zou zo’n community er dan uitzien?’ mist het element ritueel volledig. Ondanks dat er veel nuttige zaken bij staan, mist daarmee volgens mij een kernelement voor kerken om überhaupt een kerk te zijn. Hoe die elementen in te vullen? Ik denk toch veelal offline, maar misschien zijn creatieve oplossingen mogelijk. Voorlopig zie ik geen online Eucharistie langskomen, ben ik bang.

    Reactie door Evert te Winkel — november 19, 2013 @ 10:13 pm

    • Een heel interessant punt, waar ik even over na moet denken… intussen andere reacties inwachtend!

      Reactie door henkmedema — november 20, 2013 @ 6:59 am


RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Maak een gratis website of blog op WordPress.com.

%d bloggers liken dit: