Oude! Weblog van Henk Medema

september 29, 2011

Het Nieuwe Leven. En: het Nieuwe Bijbellezen

Filed under: Uncategorized — henkmedema @ 8:01 am

Knipoogje natuurlijk: Het Leven, de bijbelstudie-editie van HET BOEK, is vernieuwd. Dus noemen we deze editie HET NIEUWE LEVEN. Niemand anders dan Jezus is Het Nieuwe Leven, uiteraard – maar dit is één van de talloze kranen waardoor je het levende water tot je kunt nemen.

Deze week is-ie dan uit onze eigen bijbeldrukkerij gerold. Een beetje eerbiedig neem ik ‘m in de hand, want hij ziet er zo indrukwekkend en nieuw uit. Maar deze ‘kraan’ van levend water is er natuurlijk gewoon om te gebruiken: passend bij de bron van leven die in je woont, woorden daaraan gevend waarmee je iets kunt doen. Dat blijkt uit de aantekeningen bij de bijbeltekst zelf, maar ook in een aantal artikelen die geschreven zijn door Nederlandse auteurs. De thema’s helpen het leven in kaart te brengen, van de wieg tot het graf, van de eerste ontdekking van Gods liefde tot de aanbidding van de Vader.

 

Als je er op tijd bij bent (zolang de voorraad strekt!) zie je ‘m in de winkel liggen met een klein boekje, mee gesealed in de doorzichtige verpakking. Wat is dát nu weer? HET NIEUWE BIJBELLEZEN. Wát? Na Het Nieuwe Werken, Het Nieuwe Rijden, Het Nieuwe Pinnen (en nog veel meer nieuwigheden)  nu ook nog iets nieuws met bijbellezen?

Jazeker. Dit boekje, dat ik geredigeerd en geschreven heb samen met Hylke Renso Britstra, Age Romkes en Elbert Boot (met een inleiding van Niek Tramper), bevat een eenvoudig geheim.

Wij benaderen de Bijbel maar al te vaak alsof het letterlijk en figuurlijk een ‘in-ge-wikkeld’ boek is, dat je dus eerst moet ‘uit-leggen’, helemaal uit elkaar moet peuteren voordat je het begrijpt. En dan ook nog met theologische instrumenten. En in je eentje.

Zo is het niet, zo kan het niet zijn. Waarom zouden we de Bijbel niet onbevangen lezen? Wat denk je van de suggestie om het eens sámen met anderen te gaan doen? En zou juist een editie als Het Boek en Het Leven daar juist niet bij uitstek geschikt voor zijn? Wie weet pak je er dan óók nog andere vertalingen bij: SV, NBG, NBV, HSV (en nog meer bijbeledities) – maar begin nou maar eens simpel. Hóe je dat kunt doen, daarvoor geven we een paar hints.

Neem, lees. Neem, eet het Woord. Neem, drink het Leven. LeChajjiem, op het LEVEN!

Advertenties

september 23, 2011

Sheila, Geert, Mark: een onveilige wereld

Filed under: Uncategorized — henkmedema @ 5:09 pm
Ooit gehoord van sheila-ism? Ik moet erkennen dat ik het ook even kwijt was, maar prof. dr. James Kennedy herinnerde ons eraan. In zijn referaat vorige week tijdens het Prinsjesdagontbijt citeerde hij Habits of the Heart van Robert Bellah, over Sheila, een jonge vrouw die in zichzelf gelooft. Of beter gezegd: ze gelooft in God, maar dan wel ‘op haar eigen persoonljke manier’.

Op donderdagmiddag 22 september wandelde ik ‘toevallig’ even de publieke tribune van de Tweede Kamer in Den Haag binnen, groette een vriend en auteur, die daar ook ‘toevallig’ zat, en ging naast hem zitten. Je voelde onmiddellijk de spanning in de lucht. Juist had ‘de’ woordenwisseling tussen Geert Wilders en premier Mark Rutte plaatsgevonden: doe eens normaal, man!
Het ging niet om de één of om de ander. En zelfs het respect voor de premier was, denk ik, niet het echte punt. Wat is er dán het beste woord om het gevoel te omschrijven dat daar in de zaal hing?
Onveilig.

In dezelfde week hoorde ik, niet voor het eerst, het verhaal aan van een echtscheiding, één van de zeer vele. De communicatie tussen de echtgenoten. De gevoelens van de kinderen, die dat meemaakten, die er iets mee moesten en er niets mee konden. De littekens, misschien wel blijvend.
Vreselijk onveilig.

En iedere dag kijken we weer angstig naar de beurskoersen. Is Griekenland al failliet? Vallen er nog meer bedrijven om? Hoe zal het met onze pensioenen verder gaan? En bij al deze bange zorgen weten we dit wel zeker: áls de grote klap komt, zal iedereen gewoon voor z’n eigen hachjel vechten. Op onze eigen manier geloven wij allemaal in de mammon. En we voelen ons met al die andere (net als wij: hebzuchtige en angstige) mensen om ons heen heel erg onveilig.

We zijn vergeten dat we bij elkaar horen.
We geloven nog wel, maar dan net zoals Sheila: we geloven allemaal op onze eigen manier, en hoeveel, en hoe zwak of sterk, en wat, dat moet je ons niet vragen.

Het gruwelijke, onveilige individualisme maakt de wereld onveilig. De wereld zoals de apostel Johannes die beschrijft, waarin Gods tegenstander de baas speelt. Haat. Dood. Duisternis. Zonde.
De community van God wordt in dezelfde Brief daarmee gecontrasteerd. Liefde. Leven. Licht. Gerechtigheid.
Wat niet betekent dat er niets meer kan gebeuren, maar wel dat er vergeving is, verzoening, vrede, royaal uitgedeeld door God aan zijn kinderen, en door hen weer even royaal aan de talloze mensen om hen heen.
Zó moeten wij als mensen samen Gods werkelijkheid uitstralen. Ik weet nog steeds niet zo goed hoe het moet, maar ik ben er deze week weer ontzettend naar gaan verlangen.

september 15, 2011

De blog van ome Jan

Filed under: Uncategorized — henkmedema @ 5:45 pm
Ome Jan is in de hemel, en (dat bedoel ik niet oneerbiedig): van daaruit blogt hij niet. Z’n hele leven lang heeft hij van geen blog gehoord. Hij werd geboren rond 1909, overleed rond 1985, en woonde z’n hele leven in de Kerkstraat in Alblasserdam, die er trouwens nu nog ongeveer net zo bij ligt als tijdens zijn leven. Ik heb hem leren kennen als de oom van mijn vrouw Tineke. Toen wij nog verliefd waren (sorry: verloofd; dat andere woord is nog steeds van toepassing) kwam hij steevast bij de verjaardag van mijn schoonvader. De hele familie zat dan bij elkaar in de huiskamer: ome Jan, ome Andries, ome Kees, tante Marie, tante Mien, ome Rinus, tante Fieggie, en zo meer.
Waarom heb ik vandaag, in de Alblasserwaard, ome Jan Gaal kunnen gebruiken als een voorbeeld voor bloggers? Luister. We zitten in de huiskamer. Er vindt een gezellig algemeen gesprek plaats. Dan schraapt ome Jan z’n keel. De gesprekken gaan nog éven door, maar dan zet ome Jan z’n koffiekopje met nét een beetje meer geluid neer – en het wordt stil. Wij weten het: nu komt er een verhaal. En niet zómaar een verhaal. Ademloos luisteren wij met z’n allen. Waar gaat het over? Dat weet ik niet meer, maar wel dát het ergens over ging – en dat hij ons allemaal in spanning hield.
Soms gebeurde dat wel twee of drie keer, of zelfs vier keer op zo’n feestje. Was dat een blog? Nee, kom nou. Maar als ik er nú goed over nadenk, besef ik: het was toch eigenlijk ook precies hetzelfde, deze communicatie. De technische hulpmiddelen waren een koffiekopje en een schrapend geluid met z’n keel, maar ome Jan hield ons allemaal in zijn greep. Met content: het ging ergens over. In het kader van een zuivere relationaliteit: ome Jan had iets met z’n familie, hij keek ze allemaal constant in de ogen.
En terwijl we na de verjaardag de afwas deden, zeiden we tegen elkaar: wat was-ie weer goed, die ome Jan! Een paar momenten hadden we éven in een andere wereld geleefd, en die oude oom had ons daarheen verplaatst.
Nee, ik weet best: een blog is technisch heel veel méér. Hoewel, is dat echt zoveel? Een communicatief algoritme, dat is het zo’n beetje. Maar een nieuwe wereld moet je zelf scheppen, en soms heb je daar maar een paar woorden voor nodig.
En als je ‘t niet gelooft, kijk dan nog éven naar dit fillmpje: http://bit.ly/bCVAAs
– nou, ís het zo, of niet?

september 7, 2011

Kerkdienst en preek: geen loketten naar God

Filed under: Uncategorized — henkmedema @ 4:54 pm
Op het hoofdredactioneel commentaar van Koert van Bekkum, over ‘het heilige’ in de kerkdienst, reageerde ik eerst alleen via twitter: ‘de kerkdienst bestaat niet’. Nu lees ik op zaterdagmorgen weer mijn gewaardeerde hoofdredactie, en hoor een pleidooi voor de preek; die is, zegt Peter Bergwerff, niet maar gewoon een toespraak. Eens! – De preek is veel meer, maar er is met dit betoog nog véél meer aan de hand.
‘De kerkdienst bestaat niet’, ‘de preek bestaat niet’: dat meent natuurlijk niemand serieus, want de facto bestaan ze wél, allebei. Maar theologisch? En als je het nog wat scherper zou stellen: waar vind ik de kerkdienst en de preek in de Bijbel? Nergens in de vorm waarin wij er in de loop van de eeuwen een plaats aan hebben gegeven. De kerkdienst en de preek zouden de kern van de kerk (de gemeente) zijn, er wordt een formeel hekje van kerkrechtelijke aard omheen geplaatst, en de perken eromheen worden netjes aangeharkt.
Niks daarvan.
De kern van de kerk is Christus, en ik heb het vermoeden dat onze hoofdredacteuren daarmee graag instemmen.  Maar op welke manier is Hij de kern?
Een van de eerste dingen die het Johannes-evangelie over Jezus meldt, is dat Hij de glorie van de Vader is. Het Woord is zichtbaar en tastbaar geworden: de luister, de sjechina. Hij openbaarde die heerlijkheid in een doodgewone, zelfs feestelijke situatie, midden in mensenlevens, op de bruiloft in Kana. En Hij maakt zeer krachtig een einde aan de loket-functie rondom de tempel. Let op: er was op zich niet zoveel mis mee, in theologisch opzicht leidde deze handel zelfs tot een praktijk die meer in overeenkomst was met de wetten van het Oude Verbond. Maar de Vader wilde zijn huis niet omgeven zien door loketjes. Sterker nog: de sjechina wás daar niet eens meer! De heerlijkheid was in de Zoon. Door zijn dood (‘breek deze tempel af!’) en opstanding zou de Kerk als het vernieuwde lichaam van Christus tevoorschijn komen (‘Hij sprak over de tempel van zijn lichaam’).
De Zoon kwam namens de Vader naar buiten, in deze wereld. De vele zonen en dochters treden namens Hem naar buiten, in diezelfde wereld, door de Geest gevormd naar het beeld van Jezus. Onbevangen en vrijmoedig komen ze tevoorschijn, komen dicht bij de mensen, net als Hij. Barmhartigheid, vergeving, leven, aanraking, liefde: het heilige zélf.
Dat is de kern van de kerk, het Lichaam van Christus. Alles wat je eromheen zet, zijn loketjes, muurtjes, hekjes, belemmeringen. Laten we het daar zo min mogelijk over hebben.

september 2, 2011

Vleselijk en geestelijk twitteren

Filed under: Uncategorized — henkmedema @ 6:43 pm
Het vlees staat tegenover de Geest. Dat is wat anders dan een vlam in de braadpan, als je aan het koken bent. Het is, zoals geoefende christenen onder ons wel weten, een bijbelse uitdrukking, die je terugvindt in Galaten 5 vers 17 – en je kunt parallelle uitdrukkingen vinden in Romeinen 7 en 8, en in 1 Korinthe 2 en 2 Korinthe 3 valt er óók het een en ander over te vinden. Zoek het straks maar even op. Geestelijk: dat betekent: geleid door de heilige Geest van God, gericht op Christus. Vleselijk: dat wil zeggen geleid door ‘het vlees’, dat is de onveranderde menselijke natuur, gericht op je eigen dikke ik.
Maar dit is een blog (toch?) van de eenentwintigste eeuw, en hij gaat over één van de uitingsvormen van de sociale media. Hoezo, had Paulus daar ook verstand van? Of één van de schrijvers van het Nieuwe Testament? Oudere knakkers weten er vaak ook al niks van, als ze maar éven wat te dicht bij de eerste helft van de twintigste eeuw geboren zijn… Jonge wijn doe je in nieuwe zakken, en het theologische geleuter van de ouwe…
Toch: twitteren kun je doen op een geestelijke én op een vleselijke manier, het één of het ander, en soms allebei tegelijk.
Maak me niet wijs dat twitteren zondig is – het is trouwens heel onwaarschijnlijk dat deze blog gelezen wordt door anti-social-media-fanaten… De sociale media bieden een nieuwe manier van ‘praten’ met anderen, communiceren via digitale verbindingen, maar er is op zichzelf helemaal niets mis mee. Je kunt elkaar met tweets voor rotte vis uitschelden, en elkaar de hemel in prijzen. Je kunt vriendschappen sluiten met mensen die je nog nooit gezien hebt, en vijanden maken met mensen die je nooit meer wílt zien. Verbindingen kun je leggen via links waarin je met de inhoud van iemands denken kunt kennismaken, en daar kun je het dan gruwelijk mee oneens of hartelijk mee eens zijn, en alles daartussenin.
Dat alles kan niet alleen via Twitter, maar FaceBook is er ook nog, en Hyves, en Google+ en nog veel meer, daar gaan we het nu niet over hebben.
Wat kan er nu vleselijk zijn aan twitteren? Inderdaad: scheldwoorden. Zeker: gore taal. Seksuele afbeeldingen die je uitwisselt en waar je je dan aan verlekkert. Vloeken. Alle dingen die je als gewoon mens helemaal fout kunt doen in de communicatie, kun je ook in alle sociale media fout doen. (Het gekke is dat ik, eerlijk gezegd, die dingen heel weinig tegenkom, of ben ik nou te naïef, of hang ik op verkeerde plekken uit??)
Zonder dat ik vanavond een complete harmatiologie (zondeleer) van de sociale media wil schrijven, merk ik in mijn eigen hartje wat er fout kan gaan. Het is heel simpel: vleselijke gezindheid is virtueel en digitaal precies hetzelfde als in de ‘gewone’ wereld: jezelf zoeken, voor je eigen ik gaan.
Bijvoorbeeld:
– vrienden selecteren die precies die tweets schrijven waar jij je lekker bij voelt;
– alle (of vele) mensen ontvolgen die het niet met je eens zijn;
– geen niet-christenen volgen, zodat je een gesloten christelijk kringetje houdt;
– commerciële trucs toepassen in je links zodat mensen ergens heen worden geleid waar ze niet willen zijn;
– alleen activeiten in tweets zetten waar je goede sier mee kunt maken (heb ik ooit wel eens in een tweet gemeld dat ik ruzie met m’n vrouw had? ai! …);
– pronken met RT’s die mooi zijn maar die niet je eigen levensstijl weerspiegelen;
– je tijd verknoeien met het lezen van links en bijlagen die best wel aardig, misschien heus niet zondig, maar ook helemaal niet nuttig zijn, zoals deze blog – of is het tóch wel goed om deze vragen eens eerlijk aan de orde te stellen?
Je mag me nu natuurlijk ontvolgen. Je mag ook hieronder de discussie serieus voortzetten. Ik ben er niet zo zeker van dat bij mij alles vanzelf goed gaat.

Maak een gratis website of blog op WordPress.com.