Oude! Weblog van Henk Medema

maart 26, 2011

De vrouw met de sleutel

Filed under: Uncategorized — henkmedema @ 7:26 am

Stel je voor: er is iemand die je wil komen voorlezen, ’s avonds voor het slapen gaan. Thuis, op de tijd die je zelf aangeeft. Daarvoor moet je natuurlijk wel de sleutel afgeven, want anders kan ze er niet in.

Wat zal deze ‘iemand’ voorlezen? Mag je zelf weten. Het voorlezen mag uit je eigen boekenkast komen. En als je het niet weet, dan heeft ze zelf wel iets bij zich. Als je op het allerlaatste moment besluit dat er toch niks te lezen valt, maar dat je over allerlei voor jou belangrijke dingen wilt praten: even goeie vrienden, zo was het niet bedoeld, maar zo kan het ook.

Wat treft de voorlezer aan, als ze bij jou op bezoek komt? Een heleboel. Alles waarin jij leeft. Intieme dingen zelfs, zo aan de rand van het bed, en daarom heen. Soms nog situaties in de familie. Een heel leven. Een persoon, een mens met een verhaal.

Alle mensen hebben een verhaal. Soms kunnen ze dat niet zo goed onder woorden brengen, maar soms ook wél. Dan groeit er een nieuw verhaal, en wordt de voorlezer een luisteraar, die alle tijd voor je neemt, en met je mee denkt om het verhaal onder woorden te brengen. Achter zulke verhalen zit nog een dieper verhaal, dat je niet echt doorgrondt. De voorlezer zoekt mee, tot de diepten van Golgotha. Nooit wordt een mens gedwongen tot keuzes, het verhaal van de voorlezer zet de deuren juist open, al is het soms slikken, heftig zelfs.

Alle mensen hebben een verhaal, en soms willen ze dat het eindigt. Dat het boek wordt dichtgeslagen, met een klap. Einde. Uit. Maar diep in hun hart willen ze toch gevonden worden, zelfs in dat ultieme moment waarin ze er zelf een einde aan proberen te maken. Goed dat juist dán de voorlezer langs komt: te vroeg, maar niet te laat.

 

Is De vrouw met de sleutel een sleutelroman? Natuurlijk niet, strikt technisch niet. Is er een sleutel tot dit wonderlijke vertel-motto dat Vonne van der Meer gekozen heeft voor haar reeks samenhangende verhalen? Is dit de sleutel, die ik op de verschillende nachtkastjes dacht aan te treffen?

Heeft de auteur een allegorie geschreven? Vast niet met die opzet. Maar taal is veel dieper dan je denkt, en wat de schrijfster ook bedoeld mag hebben, er komt van alles mee.

Wat zou er een boel meer erbarming zijn in onze maatschappij als wij elkaar, van huis tot huis, zouden voorlezen: de verhalen die we uit het leven en uit de literatuur hebben opgediept, en daarin ook de wijsheid van ons eigen verhaal, luisterend naar de verhalen van de ander. Levens zouden erdoor gered kunnen worden.

En is er meer? Is God Zelf niet de grote Voorlezer, die aan de rand van ons slapend bestaan komt zitten, en die ons niet dwingt, maar zijn grote meta-verhaal met ons deelt?

 

Of ik nu recht heb gedaan aan dit boek? Een beetje, misschien. Zonder die dieptelagen erin te zien is het een soort postmodern verhaal met een Droste-effect, een verhaal over verhalen die weer over verhalen gaan. Maar ik denk dat het méér is.

Weet je wat: lees het boek zelf. En lees dan daarna deze blog nog eens, en laat horen of het herkenbaar is.

maart 10, 2011

Net niet: een website is nog geen community

Filed under: Uncategorized — henkmedema @ 7:36 am

Het internet is niet meer wat het geweest is. Het is, anders gezegd, heel wat anders dan wat het vijf of tien jaar geleden was. Dat is met name in de zogenaamde social media te merken. Een aantal stellingen, zich bewegend tussen net en community. Misschien aanleiding tot respons, en wie weet vormt zich dan wel iets van een echte community…

 

1. Als je niet op het net zit, besta je niet.

Zoals je zonder huisnummer, telefoon of naambordje in de maatschappij niet te vinden bent en dus ook niet meedoet, zo ben je in de virtuele wereld nergens en niets zonder URL. Sorry, het is niet aardig, maar het is zo. Sommige mensen of bedrijven denken dat ‘t ook wel zonder kan…

 

2. Als je er allen maar bént, heb je niets te zeggen.

Dode informatie is geen communicatie. Zoals een naambordje plus een bewegende schaduw, zichtbaar door het matglas van een huisdeur, je letterlijk en figuurlijk niks zegt, zo is het ook in de virtuele wereld. Web-pagina’s met ‘platte’ informatie spreken zelfs niet, laat staan dat ze een conversatie of zelfs een community vormen.

 

3. Als je alleen maar praat, krijg je nog geen conversatie.

Websites beginnen pas tot een gesprek te komen, als ze openingen geven tot antwoorden, waar activiteit leidt tot interactiviteit. Op het internet brengen de sociale media die mogelijkheid met zich mee: je kunt terug praten, vragen stellen, antwoorden vinden, onbekommerd verder surfen. (Raak er maar aan gewend dat je ‘gebruikers’ binnen de kortste keren weer weg zijn, en anticipeer er maar op!)

 

4. Een één-op-één conversatie is nog geen community.

Een  gemeenschap gaat pas ‘gebeuren’ naarmate steeds meer mensen elkaar op dezelfde kruisingen tegen komen. Wil je dat graag, dan moet je draadjes en touwtjes met elkaar verbinden, waardoor mensen (paradoxaal genoeg) makkelijk bij je vandaan kunnen lopen, maar ook weer allerlei aanleidingen en manieren vinden om weer bij je terug te komen.

 

Voldoende om over na te denken? Dan tenslotte nog een denkduwtje. Is het niet interessant om deze vier punten in termen van het christelijke geloof te formuleren?

Zou er een levensteken van God zijn zonder Schrift? – vergelijk 1.

Zou er communicatie zijn zonder het Woord, Jezus Zelf? – vergelijk 2.

Zou het tot een interactief gesprek kunnen komen zonder de Geest? – vergelijk 3.

Zou er een andere échte community zijn buiten de Kerk om? – vergelijk 4.

 

En natuurlijk, zoals dat bij een blog hoort, sta ik zeer open voor verder virtueel gesprek. Daar zijn social media voor.

maart 9, 2011

Aswoensdag en biddag

Filed under: Uncategorized — henkmedema @ 9:45 am

De kerkelijke traditie waarin ik ben opgegroeid was die van wantrouwen jegens elke kerkelijke traditie. (Zo was dat in de ‘vergadering van gelovigen’: de liturgie in onze bijeenkomsten was, in dezelfde geest, ook een principe dat er geen liturgie mocht zijn; we hadden zelfs geen naam, en onder die naam stonden we bekend…)

Van Aswoensdag wist ik dus maar weinig. Van de Biddag voor het gewas had ik hooguit een vaag vermoeden. Vandaag, op 9 maart 2011, beleven we ’t allebei.

Tegen traditie heb ik geen weerstand meer, zoals vroeger. Tenslotte is het in letterlijke zin alleen maar het van de ene hand in de ander overgeven van iets kostbaars.  Tegelijk wil ik me ten volle, met alle helderheid bewust zijn wát me nu eigenlijk in de handen wordt gestopt. En als ik het goed zie, is het een prachtige combinatie.

 

Aswoensdag: de basis van geloof. Het was een as-ritueel, oorspronkelijk gebaseerd op de gedachte van het wegsturen van zondaars uit de kerk ter boetedoening. De priester gooide as over het hoofd van zondaars, en wees hun letterlijk de deur van de kerk: je mocht pas op het paasfeest weer terugkomen. Gelukkig wordt ik geen minuut vanwege mijn zonden uitgebannen uit de christelijke gemeenschap – het is een levensgemeenschap van pure genade. Maar aswoensdag is nu een teken van verootmoediging. Ze zouden me eigenlijk uit de kerk moeten smijten vanwege heel mijn zondige hart en al mijn zondige daden. Ik mag blijven, wij mogen allemaal blijven – maar met een diep ootmoedig hart.

 

Biddag: een gebeuren van hoop. De sneeuwklokjes en krokusjes komen nog maar net uit de grond, maar daar kun je niet van eten. Er is nog niets waar je van eten kunt. Wij buigen ons voor God, niet alleen in diepe ootmoed, maar ook in hoge verwachting. Niet alleen voor ons dagelijkse brood zal Hij zorgen, maar ook voor zoveel nieuwe geestelijke vrucht die zal opgroeien uit het nu nog dorre, koude land.

 

Terug naar de basis, naar het oude, naar de kern. Gisteren hoorde ik een nogal apocrief klinkend, maar toch heel aardig verhaaltje. Er was een bijeenkomst van een aantal oosters-orthodoxe bisschoppen. Eén ervan moest zich even verontschuldigen, hij moest even naar het toilet – niets menselijks is zelfs bisschoppen vreemd. Toen hij terugkwam, vroeg hij: heb ik wat gemist? Nee, zei één van de prelaten, je hebt niets gemist, het was allemaal nieuw.

Terug naar de prachtige kern. Geloof. Hoop. En de goddelijke liefde, de meeste van alle drie.

maart 2, 2011

Kies niet NIET

Filed under: Uncategorized — henkmedema @ 6:24 am

Vandaag mag je kiezen. Stemmen, heet die handeling die je straks kunt verrichten op een door de overheid aangewezen plek. Men voorspelt mooi weer, dus mijn vrouw en ik maken er een ontspannen wandeling van. Dat hóeft niet, dat mag je zelf weten – maar: kies niet NIET.

Omdat kiezen zo’n belangrijk element in je leven is. Misschien is het toevallig, maar juist dezer dagen ontmoet ik allerlei mensen die net als ikzelf ruim in de tweede helft van hun leven gekomen zijn, en die zelden of nooit keuzes hebben gemaakt. Met ellendige gevolgen, waar je bijna niet meer uitkomt. Vandaag wordt je opgeroepen om een kleine keus te doen. Kies niet NIET.

Omdat je vandaag wordt opgeroepen (’t is maar een simpele handeling!) een keus te maken waar je zelf niet direct rijker of armer van wordt. Een keus die éven buiten je eigen levensgebiedje uitgaat, maar de breedte van de maatschappij raakt. Misschien doe je dat heel vaak, maar voor sommigen is dit een tamelijk zeldzaam moment. Laat het dan nu ook gebeuren, en kies niet NIET.

Omdat (of ondanks dat) het gaat om een ingewikkeld, onoverzichtelijk politiek systeem. Net als ik kun je niet precies calculeren wat de Provinciale Staten nu met de Eerste Kamer van doen heeft, en hoe het een op het ander inwerkt. De neiging is groot om dan te zeggen: lamaar. Maar ’t is niet ondoenlijk om je vertrouwen te geven aan een politieke partij, en daarin een knoop door te hakken. Kies niet NIET.

Omdat – tenslotte daarom en precies dáárom – het niet alleen gaat over het Koninkrijk der Nederlanden, maar om Gods koninkrijk. Dat rijk met die machtige Koning, Jezus, van wie wij discipelen geworden zijn.

Dit weekend zag ik de film Des Hommes et des Dieux, waarin op een bepaald moment de monniken in Algerije moeten stemmen: blijven of niet blijven? Een keus op leven en dood, zoals later blijkt. Tegen één van de mannen zegt de prior: maar je hébt, broeder, toch al één keer je keuze gemaakt, en je leven in zijn hand gelegd?

Om leven of dood gaat het vandaag niet, tenminste niet letterlijk. Wij wandelen toch maar naar het stembureau. Je mag zelf kiezen, maar kies niet NIET.

 

Maak een gratis website of blog op WordPress.com.